INTERPOL’ün ve Uluslararası Polis İş Birliğinin Kötüye Kullanılması
Uluslararası polis iş birliği güvenilir bilgi, bireyselleştirilmiş delil ve siyasi amaçlı taleplere karşı etkili güvenceler gerektirir. Aksi hâlde uluslararası uyarılar ve iade talepleri tutma, hareket kısıtlaması ve zulme geri dönme riski doğurabilir. Bir sistemde reddedilen talebin başka kanalda yeniden ortaya çıkması korumayı etkisiz kılabilir.
SRL Swiss, ağırlıkla Hizmet/Gülen hareketiyle ilişkilendirilen kişiler bakımından Türkiye kaynaklı INTERPOL ve diğer polis iş birliği taleplerinin denetimini inceler. Bir talebin insan hakları veya siyasi niteliğe ilişkin sakıncalarının, başka makam aynı kişiyi veya dosyayı değerlendirirken görünür kalması esastır.
Bireysel Sorumluluk
Yüksel Yalçınkaya, Demirhan ve Diğerleri ve Yasak/Türkiye kararlarının; bireysel suç fiili yerine genel ilişki göstergelerine dayanan talepler bakımından sonuçları incelenir. Mesajlaşma, bankacılık, eğitimde çalışma, dernek üyeliği ve diğer sosyal/mesleki faaliyetler bağlam içinde değerlendirilmelidir. Göstergeleri sıralamak; kişiye yüklenen fiili, dönemi, örgütsel rolü ve gerekli kastı açıklamanın yerine geçmez. Sadece “terör” sınıflandırmasıyla yetinilmemelidir.
INTERPOL ve Kanallar Arasındaki Boşluklar
INTERPOL Anayasası’nın 2. maddesi insan hakları çerçevesi getirir; 3. madde siyasi, askerî, dinî veya ırksal faaliyetleri yasaklar. Bildirim ve difüzyon denetimi ile Dosyaların Kontrolü Komisyonunun rolü incelenir. Talebin reddi veya kaydın silinmesi, ulusal arama kaydını ya da ikili/bölgesel takibi kendiliğinden kaldırmaz.
Bir iletinin alınması, içeriğinin onaylanması değildir. Aranan kişi difüzyonları denetim sürerken alıcı ulusal merkez bürolara ulaşabilir; inceleme ve yetkilendirme öncesi INTERPOL veri tabanında aranabilir değildir. Alım tek başına tutmayı, transferi veya göç statüsüne müdahaleyi haklı kılmaz.
Farklı Suç Başlığıyla Yeniden Talep
Gazeteci Levent Kenez hakkında Emniyet Genel Müdürlüğüne atfedilen 18 Haziran 2025 tarihli yazının kamuya açıklanan kopyası incelenir. Gülen bağlantısına ilişkin kırmızı bülten engelleri sonrası kişisel veriler isnadıyla işlem arayışını tartışır. Kopya bağımsız doğrulanmış resmî belge olarak sunulmaz. Temel olaylar, önceki dosyalar, gazetecilik bağlantısı ve yeni isnadın bağımsız delili incelenmelidir. SRL Swiss’in SEM ve INTERPOL Genel Sekreterliğine bildirimleri, kaygıların iletildiğini gösterir; muhatapların doğrulamasını veya onayını göstermez.
Öneriler
İnsan hakları temelli silme ve iptal kararları ulusal sistemlere hızla yansıtılmalı; sonraki talepler eski dosyalarla eşleştirilmelidir. Mevcut Bildirim ve Difüzyon Görev Gücüyle bağlantılı özel inceleme alt birimi, gerekçeli ret, uyumsuz kayıtların kaldırılması, alıcı devletlere bildirim ve tekrarlanan kötüye kullanımda güçlendirilmiş denetim önerilir. Uygun durumlarda veri işleme haklarının sınırlanması dâhil mevcut düzeltici tedbirler işletilmelidir.
Korumanın sürekliliği, bir devlet kararının tüm makamları otomatik bağlaması değildir; belirlenmiş riskler ele alınmalı ve farklı sonuç gerekçelendirilmelidir. Bilgi paylaşımı güvenli ve gerekli olanla sınırlı tutulmalıdır. BM terörle mücadele ve insan hakları Özel Raportörüne sunulan rapor, yargısal bulgu, resmî materyal ve bildirimleri ayırır; Türkiye’nin tedbirlerini hukuka uygun gördüğünü kaydeder.