SRL SWISS

Türkiye’de Son Siyasi ve Toplumsal Gelişmeler

Arşiv makalesinin Türkçe aktarımıdır. Metin 2025 gelişmelerini yorumlar; aşağıdaki rakamlar ve göç hesabı özgün yazının tarihsel verileri ve varsayımlarıdır. Güncel veya resmî bir göç tahmini değildir.

Türkiye’den Avrupa’ya Yeni Bir Göç Dalgası mı?

Makale, 2002’den beri iktidardaki AKP ve Erdoğan yönetiminin 17–25 Aralık 2013 yolsuzluk soruşturmalarından sonra hukuk devletinden uzaklaştığını savunur. Soruşturmaların milyarlarca dolarlık yolsuzluk isnatlarını gündeme getirdiğini; iktidarın buna muhalifleri hedef alan uygulamalar ve nefret söylemiyle karşılık verdiğini ileri sürer. Önceden yılda 4–5 bin civarında verilen iltica başvurularının 2023’te 100 bine ulaştığı, 2014–2024 arasında Türklerin Suriyeli ve Afganlardan sonra üçüncü sırada bulunduğu belirtilir. Bu artış baskı ve ihlallerle ilişkilendirilir.

15 Temmuz 2016 darbe girişiminin kaynağına ilişkin tartışmalı yorumlar ileri süren yazı, sonrasını gücün tek elde toplanmasıyla ilişkilendirir. AİHM’nin 2023 verilerine atfen 68.450 derdest dosyanın 23.397’sinin Türkiye’den olduğu, oranın %34,2 olduğu kaydedilir. Medya, polis ve yargı üzerindeki kontrol ile hukuki hesap verme endişesinin iktidar değişimini engelleyen baskıyı artırdığı değerlendirilir.

Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart 2025’te yolsuzluk suçlamalarıyla tutuklanması ve ardından gösteriler ele alınır. Barışçıl protestolara yönelik gözaltı ve işkence bildirimleri ile terör söylemi tartışılır. İlk haftada yaklaşık 2.000 gözaltı ve 316 tutuklama sayısı verilir. Bunlar özgün yazının aktardığı verilerdir.

Cem Küçük’ün 2 Nisan 2025 yazısındaki, güvenlik bürokrasisinin yaklaşık %70’inin 15 Temmuz sonrasında atandığı ve muhalefetin seçim beklentisinin gerçekçi olmadığı yönündeki açıklamaları yorumlanır. TRT’de çalışan sanatçıların muhalif görüşlerine ilişkin sözleri ile Rasim Ozan Kütahyalı’nın 15 Temmuz’u “İkinci Cumhuriyet” başlangıcı sayan ve seçimle geri dönüşü reddeden paylaşımı aktarılır. Makale bunları demokratik değişim imkânının daralmasının göstergeleri olarak okur.

Göç Olasılığı ve İsviçre İçin Senaryo

Yazıya göre baskının belirli grupların ötesine yayılması ve toplumla iktidar arasında “duygusal kopuş”, yeni ve daha geniş bir iltica dalgasına yol açabilir. Avrupa’daki aile ağları göçü kolaylaştırabilir. Aşağıdaki hesap gerçek bir başvuru tahmini değil, makaledeki koşullu senaryodur.

Özgün Senaryonun Varsayımları

2022 nüfusu 85.279.553
20–50 yaş grubu ≈43.000.000
2024 yerel seçim muhalefet payı 60%
Senaryodaki potansiyel grup ≈25.000.000
Varsayılan başvuru oranı 10%
Avrupa başvuruları senaryosu 2.500.000
İsviçre payı varsayımı 10%
İsviçre başvuruları senaryosu 250.000
Kişi başı yıllık maliyet varsayımı CHF 50.000
Koşullu yıllık toplam CHF 12.500.000.000

Aileler dâhil edilmemiştir; yazı toplamın daha yüksek olabileceğini belirtir. Almanya, Fransa ve Hollanda’da göç karşıtı sağın güçlenmesi ve ABD’de Trump dönemi kısıtlarının İsviçre’yi daha çekici kılabileceği savunulur.

Uluslararası Bağlam ve Sonuç

Yazı, Rusya–Ukrayna savaşı ve ABD politikasındaki değişikliklerin Avrupa’nın Türkiye’ye askerî ihtiyacını artırarak insan hakları eleştirilerini zayıflatabileceği senaryosunu tartışır. Suriye ve başka alanlardaki iş birliğinin ABD baskısını da sınırlayabileceğini ileri sürer. Bunlar dönemin siyasi değerlendirmeleridir.

Sonuçta AB ve İsviçre’ye; insan hakları sözleşmelerine uyum için siyasi baskı, gözlem misyonları, AİHM kararlarının uygulanması ve AB üst düzey yetkililerinin hukuk standartlarını açıkça talep etmesi önerilir. Yazı, aksi hâlde baskı ve barışçıl protestolara şiddetin sürmesiyle daha çok kişinin Avrupa’da özgürlük arayacağını savunur.

İngilizce özgün makale

Tam metni oku (PDF)

Görüntülenme: 2

İnsan hakları gündemini kaçırmayın

Haftalık İnsan Hakları Bülteni’ni Türkçe okuyun. E-posta ile almak için abone olun.

Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyanca yayımlanır.

Gizlilik ve veri koruma