SRL SWISS

BM Özel Raportörüne Başvuru: Şike Yargılamalarında Yargı Bağımsızlığı ve Savunma Hakkı

SRL Swiss — Judicial Independence & Defence Rights: The Match-Fixing Proceedings. Submission to the UN Special Rapporteur, 16 November 2026.

Başvuru Hakkında

SRL Swiss, şike soruşturmasında görev alan kamu görevlilerinin yargılanmasına ilişkin raporunu 16 Kasım 2026 tarihinde Birleşmiş Milletler Yargıçların ve Avukatların Bağımsızlığı Özel Raportörüne sunmuştur. Başvuru, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Özel Usuller çevrim içi sistemi üzerinden İngilizce olarak iletilmiştir. Rapor, mahkemenin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ile sanıkların ve avukatlarının etkili savunma imkânlarına odaklanmaktadır.

İncelemenin Kapsamı

İnceleme, İstanbul 23. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/62 E., 2021/98 K. sayılı dosyasındaki gerekçeli karar, duruşma tutanakları, sesli ve görüntülü kayıtların bilirkişi çözümleri ve ilk soruşturmaya ilişkin savcılık talimatları ile hâkim kararlarına dayanmaktadır. İlk şike soruşturması ile soruşturmacılara karşı açılan dava birbirinden ayrılarak ele alınmaktadır. 2024 tarihli kanun yolu kararındaki kısmi onama ve bozma sonuçları ile 2025’te 15 sanık hakkında yeniden hüküm kurulduğuna ilişkin haber, kaynaklarının niteliği belirtilerek değerlendirilmektedir.

Temel Bulgular

Rapor; sanık ve müdafiine ortak 90 dakika verilmesini, ek süre ve hazırlık taleplerinin reddini, dijital materyale kullanılabilir biçimde erişim sorunlarını ve tanıklarla teknik delillerin sınanmasına ilişkin sınırlamaları incelemektedir. Soruşturmanın olgusal dayanaklarını açıklamak için telefon kayıtlarının tartışılmasına getirilen kısıtlamalar da savunma hakkı bakımından ele alınmaktadır.

Hükme yakın dönemde heyetin değişmesi ve gerekçeli kararda kullanılan mücadele dili, tarafsız mahkeme güvencesi yönünden değerlendirilmektedir. Savcılık talimatları ve hâkim kararlarına dayalı işlemler ile bireysel ceza sorumluluğu arasındaki ayrımın her sanık bakımından somut fiil ve kast delilleriyle kurulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Talep ve Başvuru Durumu

SRL Swiss, Özel Raportörden Türkiye makamlarına bir iddia mektubu iletilmesini, belgelenen hususlar hakkında somut açıklama istenmesini ve etkili giderim sağlayacak tedbirlerin tavsiye edilmesini talep etmektedir. Başvurunun alındığı teyit edilmiştir. Bu teyit, BM’nin başvurunun esasını değerlendirdiği veya ihlal tespit ettiği anlamına gelmemektedir.

Türkçe Tam Rapor

BM’ye İngilizce sunulan raporun Türkçe metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Raporun tamamını oku (PDF)

Görsel: SRL Swiss için yapay zekâ desteğiyle hazırlanan temsili kapak tasarımı.

Görüntülenme: 9

İnsan hakları gündemini kaçırmayın

Haftalık İnsan Hakları Bülteni’ni Türkçe okuyun. E-posta ile almak için abone olun.

Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyanca yayımlanır.

Gizlilik ve veri koruma